WIEDZA | 20.10.2025
Nauka w środku, oświadczenia zdrowotne na zewnątrz, czyli suplementacja na potrzeby pacjenta, a nie na obietnice z oświadczeń zdrowotnych
W świecie suplementów diety oświadczenia zdrowotne odgrywają kluczową rolę w komunikacji o właściwościach i przeznaczeniu suplementów diety. Informacje takie jak „poprawia stan włosów” czy „wspiera zdrowie tarczycy” często skłaniają pacjentów do wyboru konkretnego produktu. Jednakże dla specjalistów z dziedziny zdrowia, takich jak farmaceuci czy dietetycy, ważne jest, aby suplementacja była jednocześnie skuteczna i bezpieczna. Dlatego samo czytanie oświadczeń zdrowotnych nie wystarcza. Należy skupić się na indywidualnych potrzebach pacjenta.
Hashimoto a bezpieczna suplementacja – pułapki w wyborze preparatów
Hashimoto, czyli przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy, to choroba autoimmunologiczna, która wymaga szczególnej uwagi przy doborze suplementów. Popularne suplementy na włosy często zawierają jod -– pierwiastek, który w nadmiarze może nasilać reakcje autoimmunologiczne u pacjentów z Hashimoto. Suplementacja jodu w Polsce u osób z Hashimoto w przeważającej większości przypadków nie jest konieczna z uwagi na obligatoryjne jodowanie soli od 1997 roku. A soli spożywamy w nadmiarze, więc i o ryzyko niedoboru jodu w diecie jest niezwykle trudno. Tymczasem, dla tej grupy osób, z Hashimoto, bardziej odpowiednia będzie suplementacja selenu, którego zawartość w produktach spożywczych jest podyktowana zawartością w glebie. I tutaj okazuje się, że całą Europa to tereny, które nie mogą się poszczycić zasobnością w ten cenny pierwiastek. Dlatego suplementacja selenu w Polsce ma głębsze uzasadnienie niż suplementacja jodu (wyjątek- kobiety ciężarne, wówczas zapotrzebowanie na jod jest wyższe niż w populacji ogólnej). Selen także wspiera zdrowie włosów i paznokci, a przy okazji działa korzystnie na tarczycę. To oświadczenia zdrowotne, za którymi stoją wyniki badań o korzyściach stosowania selenu w przypadku Hashimoto (Santos et al., 2023).
Innym przykładem jest suplementacja biotyną. Choć jest ona popularnym składnikiem suplementów na włosy, skórę i paznokcie, jej wysokie dawki mogą zafałszować wyniki badań laboratoryjnych, takich jak poziom TSH, co może prowadzić do błędnej diagnozy i np. niepodjęcia prawidłowego leczenia. Co więcej, wzmacnianie Co więcej, wzmacnianie włosów nie jest jedynie uwarunkowane spożyciem biotyny. Kiedy mowa o osobie z Hashimoto najpierw należy zacząć od wsparcia tarczycy, bo to właśnie tarczyca jest centrum energetycznym organizmu decydującym zarówno o tempie metabolizmu jak i stanie skóry czy włosów.
Personalizacja suplementacji – klucz do sukcesu
Bezpieczna suplementacja wymaga podejścia holistycznego, czyli uwzględnienia potrzeb i dolegliwości pacjenta. Jakie kroki wykonać, aby właśnie takie było Twoje podejście?
- Przeanalizować stan zdrowia pacjenta:- c Czy pacjent ma zdiagnozowane choroby przewlekłe, takie jak Hashimoto? Czy przyjmuje leki, ma planowane badania i czy nie koliduje to z aktualną suplementacją?
- Zidentyfikować faktyczne potrzeby – zamiast kierować się jedynie treścią oświadczeń zdrowotnych, warto zastanowić się, jakie substancje aktywne rzeczywiście mogą przynieść korzyści pacjentowi w jego sytuacji.
- Dobierać suplementy na podstawie dowodów naukowych – wybór preparatów powinien opierać się na aktualnej wiedzy medycznej i analizie rzeczywistych potrzeb w danej sytuacji, a nie opisach właściwości składników.
Przykłady dopasowanych suplementów diety – na jakie składniki zwrócić uwagę?
Zamiast suplementu zawierającego jod, lepszym wyborem może okazać się preparat z selenem i mioinozytolem, które działają synergistycznie, a także np. cynkiem, wspierającym funkcjonowanie tarczycy i kondycję włosów.
Pacjent z nadmiarem masy ciała i insulinoopornością
W tym przypadku warto rozważyć suplementację mio-inozytolem, który wspiera metabolizm glukozy i poprawia wrażliwość na insulinę, zamiast np. popularnych termogeników na bazie kapsaicyny, które działają w zupełnie inny sposób i w tym przypadku będą niekoniecznie najlepszym wyborem.
Pacjent stosujący suplementy dla poprawy nawilżenia skóry
Nawilżenie skóry jest determinowane przez odpowiednie nawodnienie organizmu. Stosowanie suplementów zawierających kwas hialuronowy czy ceramidy bez jednoczesnego dbania o właściwe nawodnienie może nie przynieść oczekiwanych rezultatów. Kwas hialuronowy wiąże wodę i rzeczywiście może przynieść oczekiwane rezultaty, ale nie bez wody! Istotne jest przypomnienie pacjentowi o regularnym spożywaniu wody oraz włączenie diety bogatej w nienasycone kwasy tłuszczowe, które wspierają barierę lipidową skóry.
Pacjent przyjmujący jednocześnie preparaty z wapniem i żelazem
Oba te pierwiastki są bardzo ważne i nierzadko stanowią jednoczesną potrzebę -, jednak wówczas warto pamiętać, że wapń ma tzw. pierwszeństwo wchłaniania przed żelazem. Sprawia to, że suplementacja tymi pierwiastkami w tym samym czasie jest nieefektywna. Aby uniknąć tego problemu, należy zalecić pacjentowi przyjmowanie tych preparatów w różnych porach dnia, co pozwoli na pełne wykorzystanie ich potencjału.
Podsumowanie – o czym warto pamiętać w przypadku suplementacji?
Oświadczenia zdrowotne to bardzo ważne informacje o właściwościach składników odżywczych, ale dla farmaceutów i dietetyków powinny stanowić jedynie punkt wyjścia do bardziej wnikliwej analizy rzeczywistych potrzeb osób przyjmujących te składniki. Bezpieczna suplementacja opiera się na identyfikacji potrzeb, znajomości interakcji składników aktywnych oraz uwzględnieniu indywidualnych uwarunkowań zdrowotnych. Pamiętajmy, że odpowiednio dobrany suplement może poprawić jakość życia pacjenta, podczas gdy błędny wybór może przynieść więcej szkód niż pożytku.
Bibliografia:
Santos, L. R., Bessa, I. V., Rocha, A. G. da, Neves, C., Freitas, C., & Soares, P. (2023). Survey on selenium clinical supplementation In autoimmune thyroid disease. European Thyroid Journal, 1(aop). https://doi.org/10.1530/ETJ-22-0090.
.
