WIEDZA | 22.04.2026
Coraz więcej par starających się o dziecko sięga po naturalne sposoby wsparcia płodności. W centrum zainteresowania znalazł się resweratrol, czyli związek obecny m.in. w winogronach i owocach jagodowych, znany ze swoich właściwości antyoksydacyjnych i przeciwzapalnych. Naukowcy badają, jak może on wpływać na jakość komórek jajowych, regulację owulacji, a nawet parametry nasienia. Czy suplementacja resweratrolem rzeczywiście zwiększa szansę na zajście w ciążę, szczególnie u kobiet z PCOS lub w dojrzałym wieku rozrodczym?
Czym jest resweratrol?
Resweratrol to polifenol roślinny z grupy stilbenów, zaliczany także do fitoestrogenów, którego chemiczna nazwa to 3,5,4′-trihydroksystilben. Występuje w dwóch formach izomerycznych – cis i trans, z czego ta druga dominuje w środowisku naturalnym i charakteryzuje się wyższą aktywnością biologiczną. Resweratrol powstaje w roślinach jako fitoaleksyna, czyli naturalny związek obronny syntetyzowany w odpowiedzi na stres, np. infekcje grzybicze, uszkodzenia mechaniczne, promieniowanie UV czy niedobór wody.
Źródła resweratrolu obejmują przede wszystkim czerwone winogrona, ich skórki i pestki, a także czerwone wino, które stało się symbolem tzw. „paradoksu francuskiego”, czyli zjawiska niskiej zachorowalności na choroby sercowo-naczyniowe mimo diety bogatej w tłuszcze nasycone. Związek ten znajdziemy także w orzeszkach ziemnych, jagodach (borówki, żurawina, maliny, czarna porzeczka), kakao, gorzkiej czekoladzie, skórkach pomidorów i w rdestowcu ostrokończystym, będącym popularnym źródłem resweratrolu w suplementach diety.
Dzięki swoim właściwościom antyoksydacyjnym, przeciwzapalnym, kardioprotekcyjnym i neuroprotekcyjnym, resweratrol jest intensywnie badany pod kątem wpływu na zdrowie człowieka, w tym na układ rozrodczy. Może wpływać na regulację procesów metabolicznych, wspierać prawidłowy przebieg cyklu menstruacyjnego oraz chronić komórki jajowe przed stresem oksydacyjnym. Choć jego biodostępność jest ograniczona ze względu na szybki metabolizm w wątrobie i jelitach, suplementacja resweratrolem staje się coraz popularniejsza, szczególnie wśród kobiet starających się o dziecko.
Dlaczego komórki jajkowe się starzeją?
Starzenie się komórek jajowych to naturalny, wieloczynnikowy proces, który bezpośrednio wpływa na płodność kobiet wraz z wiekiem. Jednym z podstawowych mechanizmów jest stres oksydacyjny, czyli nadmierna produkcja reaktywnych form tlenu prowadząca do uszkodzeń struktur komórkowych. Szczególnie wrażliwe są komórki ziarniste otaczające oocyt, które odpowiadają za jego dojrzewanie i prawidłowy rozwój. Gdy stres oksydacyjny nie jest neutralizowany przez mechanizmy antyoksydacyjne, spada jakość komórek jajowych i zdolność do zapłodnienia.
Ważną rolę odgrywają także mitochondria, które produkują energię niezbędną do dojrzewania oocytów i przebiegu owulacji. Ich dysfunkcja prowadzi do obniżenia produkcji ATP i zaburzeń steroidogenezy, co może negatywnie wpływać na płodność kobiet. Kolejnym czynnikiem jest uszkodzenie DNA i skracanie telomerów, to procesy typowe dla starzenia komórkowego, które uruchamiają mechanizmy apoptozy.
Nie można też zapominać o naturalnym spadku rezerwy jajnikowej, który postępuje wraz z wiekiem. Zmniejszająca się liczba pęcherzyków jajnikowych ogranicza zdolność jajnika do owulacji i produkcji zdrowych oocytów. To właśnie dlatego w dojrzałym wieku rozrodczym częściej obserwuje się trudności z zajściem w ciążę i wyższe ryzyko niepłodności związanej z wiekiem.
Jak resweratrol może ograniczyć proces starzenia się komórek jajowych?
Resweratrol, jako silny polifenol roślinny, może działać ochronnie na komórki jajowe, spowalniając procesy ich starzenia. Jego najważniejszym mechanizmem jest redukcja stresu oksydacyjnego, który odpowiada za uszkodzenia struktur komórkowych i przyspieszone starzenie oocytów. Badania pokazują, że niskie stężenia resweratrolu mogą chronić komórki ziarniste, bezpośrednio wspierające rozwój i jakość oocytów, zmniejszając produkcję wolnych rodników i zwiększając aktywność enzymów antyoksydacyjnych.
Kolejnym istotnym działaniem jest aktywacja genów długowieczności, takich jak SirT1, które regulują naprawę DNA, chronią telomery i hamują apoptozę. Dzięki temu komórki jajnikowe mogą dłużej utrzymać swoją prawidłową funkcję. Resweratrol może również poprawiać funkcjonowanie mitochondriów, zwiększając produkcję energii (ATP) potrzebnej do dojrzewania oocytów i przebiegu owulacji.
Ważny jest także jego wpływ na komórki ziarniste, gdyż przy niskich dawkach resweratrol zwiększa ich żywotność i wspomaga produkcję estradiolu, ważnego hormonu dla prawidłowego przebiegu cyklu menstruacyjnego. Dodatkowo jego właściwości przeciwzapalne ograniczają procesy zapalne w jajnikach, co może sprzyjać utrzymaniu dobrej jakości pęcherzyków jajnikowych.
Warto jednak pamiętać, że działanie resweratrolu jest zależne od dawki, ponieważ zbyt wysokie stężenia mogą działać odwrotnie, zmniejszając przeżywalność komórek. Dlatego potrzebne są dalsze badania, aby ustalić optymalne dawki wspierające płodność u kobiet.
Przeczytaj także: Podniesienie rangi choliny oraz witamin B6 i B12 w suplementacji kobiet w okresie przedkoncepcyjnym, w czasie ciąży i połogu
Czy resweratrol może poprawić również jakość nasienia?
Choć większość badań nad resweratrolem skupia się na zdrowiu jajników i komórek jajowych, istnieją przesłanki, że może on wspierać także płodność męską. W szczególności wskazuje się na jego potencjalną rolę w ochronie jąder przed uszkodzeniami toksycznymi, które mogą prowadzić do niepłodności.
Resweratrol działa jako silny antyoksydant, neutralizując wolne rodniki i zmniejszając stres oksydacyjny, który jest jednym z najważniejszych czynników pogarszających jakość nasienia. Może także działać przeciwzapalnie, ograniczając procesy zapalne w tkankach jąder i chroniąc komórki odpowiedzialne za produkcję plemników.
Mimo tych obiecujących właściwości dostępne dane są wciąż bardzo ograniczone. Brakuje jednoznacznych badań klinicznych, które potwierdziłyby, że suplementacja resweratrolem poprawia liczbę, ruchliwość czy morfologię plemników u mężczyzn starających się o dziecko. Dlatego resweratrol może być traktowany jedynie jako potencjalny element wspierający zdrowie układu rozrodczego, a nie jako samodzielna metoda leczenia męskiej niepłodności.
Resweratrol a poprawa płodności – podsumowanie
Resweratrol to niezwykle ciekawy związek o szerokim spektrum działania, który może wspierać zdrowie układu rozrodczego zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Jako silny antyoksydant i regulator procesów komórkowych pomaga ograniczać stres oksydacyjny, chronić DNA i mitochondria oraz wspierać prawidłowe dojrzewanie komórek jajowych. Badania sugerują również jego potencjał w ochronie jąder przed toksycznym uszkodzeniem, co może mieć znaczenie dla jakości nasienia. Suplementacja powinna być traktowana jako element wspomagający, uzupełniający zdrową dietę, prawidłowy styl życia i ewentualne leczenie farmakologiczne zalecone przez lekarza podczas starań o dziecko.
Bibliografia:
- Przysławski J., Dzięcioł M. RESWERATROL – AKTUALNY STAN WIEDZY. Bromat. Chem. Toksykol. 2012; 45(4): 1166–1174.
- Pieszka M., Szczurek P., Ropka-Molik K., Oczkowicz M., Pieszka M. Rola resweratrolu w regulacji metabolizmu komórkowego. Postepy Hig Med Dosw (online). 2016; 70: 117–123.
- Moreira-Pinto B., Costa L., Felgueira E., Fonseca B.M., Rebelo I. Low Doses of Resveratrol Protect Human Granulosa Cells from Induced-Oxidative Stress. Antioxidants. 2021; 10(4): 561.
- Salehi B., Mishra A.P., Nigam M., Sener B., Kilic M., Sharifi-Rad M., Tsouh Fokou P.V., Martins N., Sharifi-Rad J. Resveratrol: A Double-Edged Sword in Health Benefits. Biomedicines. 2018; 6(3): 91.
- Kopeć A., Piątkowska E., Leszczyńska T., Bieżanowska-Kopeć R. Prozdrowotne właściwości resweratrolu. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość. 2011; 5(78): 5–15.
