Ból towarzyszy każdemu z nas na różnych etapach życia. Może mieć różne natężenie i charakter – od niewielkich, przejściowych dolegliwości, po silny, przewlekły ból, który znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie. Bez względu na jego przyczynę, odczucie bólu ma ogromny wpływ na jakość życia, dlatego poszukiwanie skutecznych metod jego łagodzenia jest tematem nieustannie rozwijanym przez medycynę i naukę. W ostatnich latach coraz większą uwagę zwraca się na rolę diety i naturalnych składników w łagodzeniu bólu. Substancje takie jak bromelaina, mogą stanowić wartościowe wsparcie w redukcji stanu zapalnego i dolegliwości bólowych. Naturalne analgetyki mogą okazać się pomocne zarówno w przypadku ogólnych problemów bólowych, jak i specyficznych, takich jak ból piersi u kobiet karmiących piersią. Czy naturalne składniki diety mogą skutecznie wspierać walkę z bólem? Wyjaśniamy!
Czym jest bromelaina?
Bromelaina to enzymatyczna mieszanina pozyskiwana z łodyg lub owoców ananasa za pomocą ekstrakcji wodnej. Ekstrakty te różnią się zarówno składem, jak i właściwościami. W ich składzie znajdują się endopeptydazy cysteinowe, które działają w zakresie pH od 4,5 do 9,5, z optymalnym funkcjonowaniem przy pH neutralnym. Główna proteinaza zawarta w ekstrakcie owoców ananasa pochodzi z frakcji związanej z miąższem. Bromelaina to nie tylko kompleks tiolowych endopeptydaz, ale także fosfataz, glukozydaz, peroksydaz, celulaz, glikoprotein i węglowodanów.
Enzym ten ma zdolność do proteolitycznego usuwania cząstek na powierzchni komórek, które są odpowiedzialne za regulację migracji i aktywacji limfocytów oraz produkcję cytokin i mediatorów zapalenia. Różnice między ekstraktami polegają na specyficzności substratów, które są rozkładane, oraz cząstek usuwanych proteolitycznie. Co więcej, znaczące ilości bromelainy mogą być wchłaniana w ludzkim jelicie w stanie nienaruszonym, co pozwala na zachowanie aktywności biologicznej.
Właściwości bromelainy – co warto wiedzieć na temat tego składnika?
Wsparcie procesów trawiennych
Proces trawienia wymaga intensywnej aktywności enzymatycznej. Bromelaina, będąca enzymem rozkładającym białka, może wspomagać trawienie białek Niestrawione białka mogą u niektórych osób prowadzić do problemów jelitowych.
Właściwości przeciwzapalne
Bromelaina może wspomagać redukcję stanów zapalnych i obrzęków. Badania wskazują, że jej działanie polega na hamowaniu procesów zapalnych w organizmie, co może przyczniać się do zmniejszenia bólu i obrzęku po urazach. Może być szczególnie pomocna w przypadku kontuzji sportowych, nadwyrężeń mięśni.
Bromelaina może wspierać również proces gojenia ran i oparzeń. Wyniki badań sugerują, że stosowanie bromelainy może przyspieszyć regenerację oparzeń nawet dwukrotnie. Istnieją przesłanki, że jest ona skuteczna także w rekonwalescencji po operacjach, łagodząc ból i wspierając gojenie ran po mniej skomplikowanych zabiegach chirurgicznych. Ponadto dzięki właściwościom przeciwzapalnym może przynieść ulgę pacjentom z reumatoidalnym zapaleniem stawów.
Wsparcie układu odpornościowego
Bromelaina wspiera układ odpornościowy poprzez wzmacnianie różnych aspektów jego funkcjonowania. Wspomaga aktywność komórek układu odpornościowego takich jak makrofagi, komórki NK i limfocyty. Dodatkowo bromelaina moduluje produkcję cytokin prozapalnych, jak i przciwzapalnych.
Wsparcie dla osób aktywnych fizycznie
Bromelaina może być polecana również osobom prowadzącym aktywny tryb życia, ponieważ zmniejsza obrzęk i ból wynikających z urazów mięśni i ścięgien. Przyspiesza wchłanianie obrzęków i siniaków oraz wspomaga szybsze gojenie się ran i blizn, co czyni ją cennym wsparciem w procesie regeneracji po wysiłku fizycznym.
Wspomaganie zdrowia jamy ustnej
Bromelaina wspiera proces regeneracji dziąseł, na przykład po ekstrakcji zęba czy innych zabiegach przeprowadzanych w jamie ustnej, przyspieszając gojenie i zmniejszając dyskomfort.
Wspomaganie układu secowo-naczyniowego
Ponadto wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, przede wszystkim poprzez zapobieganie zlepianiu się płytek krwi i ograniczanie powstawania groźnych zakrzepów. Dodatkowo badania in vitro wykazują, że enzym ten ma właściwości ograniczające wzrost niektórych szczepów bakterii, co może być istotne w kontekście różnych problemów zdrowotnych.
Wzmożony wzrost bakterii może być powiązany z trudnościami w wypływie mleka z gruczołów piersiowych, co stanowi wyzwanie dla kobiet karmiących piersią. Wyniki badań pilotażowych sugerują, że połączenie bromelainy i lecytyny, wraz z bakteriami probiotycznymi z rodzaju Lactobacillus salivarius SGL03, może skutecznie zmniejszać tkliwość piersi u matek karmiących. To odkrycie wskazuje na potencjał bromelainy w łagodzeniu dyskomfortu związanego z laktacją i poprawie jakości życia kobiet w okresie karmienia.
Przeczytaj także: Postępowanie w bólach brzucha – kiedy może pomóc farmaceuta, a kiedy udać się do lekarza? Polskie stanowisko ekspertów
Bromelaina a skutki uboczne i przeciwwskazania
Choć bromelaina wykazuje wiele korzystnych właściwości, istnieją grupy osób, które powinny unikać jej stosowania. Dotyczy to przede wszystkim osób uczulonych na ananasa. Ważne jest również przestrzeganie zalecanych dawek, ponieważ nadmierne spożycie może prowadzić do wystąpienia niepożądanych objawów, takich jak biegunka, nudności, wymioty, a u kobiet także intensywniejsze krwawienie menstruacyjne. Ponadto ananas nie jest zalecany osobom cierpiącym na chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem suplementacji.
Suplementy diety z bromealiną – co warto wiedzieć?
Preparaty zawierające bromelainę są dostępne na rynku w różnych formach – kapsułki, tabletki do stosowania doustnego czy kremy. Ten naturalny składnik może występować jako jedyny aktywny związek lub w połączeniu z innymi substancjami, takimi jak papaina. Niezależnie od wybranego produktu, ważne jest zapoznanie się z zaleceniami producenta umieszczonymi na opakowaniu, aby stosować preparat w odpowiedni i bezpieczny sposób. Zazwyczaj zaleca się spożywanie od 80 do 400 mg, dwa do trzech razy dziennie. Przy wyborze preparatu warto zwrócić uwagę na to, aby pochodził od zaufanego producenta, co zapewnia bezpieczeństwo i wysoką jakość suplementu.
Podsumowując, bromelaina, naturalny enzym pozyskiwany z ananasa, posiada szereg właściwości wspierających zdrowie – od wspomagania trawienia i redukcji stanów zapalnych, po wsparcie układu odpornościowego i regenerację organizmu po urazach. Dzięki temu może być skutecznym elementem naturalnej terapii bólowej i wsparciem w różnych dolegliwościach. Ważne jednak, aby stosować ją zgodnie z zaleceniami i skonsultować suplementację w przypadku jakichkolwiek wątpliwości zdrowotnych.
Bibliografia:
- Nehring-Gugulska M, Michalak E, Mińko A, Filipowicz N, Wietrak E. Zastosowanie naturalnych składników (bromelaina, lecytyna, probiotyk), jako uzupełnienie postępowania w przypadku zaburzeń przepływu mleka przez gruczoł piersiowy w okresie laktacji – badanie pilotażowe. Postępy Neonatol. 2023;29(1).
- Watters CM, Burton T, Kirui DK, Millenbaugh NJ. Enzymatic degradation of in vitro Staphylococcus aureus biofilms supplemented with human plasma. Infect Drug Resist. 2016;9:71–8.
- Mitchell KB, Johnson HM, Rodrı JM, Eglash A, Scherzinger C, Zakarija-grkovic I, et al. Academy of Breastfeeding Medicine Clinical Protocol #36: The Mastitis Spectrum, Revised 2022. 2022;17(5):360–76.
- J. Zielonka-Brzezicka, L. Synowiec, A. Nowak, A. Klimowicz, Wybrane owoce jako źródło cennych składników stosowanych w kosmetologii, “Postępy Fitoterapii”, nr 2 2017.
