Gdy szwankuje kondycja skóry lub włosów, pacjenci coraz rzadziej zaczynają od kolejki do lekarza, a coraz częściej od rozmowy przy aptecznym okienku. Dlaczego to właśnie farmaceuta stał się dziś „filtrem jakości” w gąszczu marketingowych obietnic? O ewolucji roli doradcy zdrowotnego, kryteriach wyboru sprawdzonych suplementów diety oraz o tym, co wynika z najnowszego raportu z badania opinii, zrealizowanego metodą CAWI na ogólnopolskiej próbie aż 1427 farmaceutów w 2025 roku, rozmawiamy z dr n. med. Ewą Wietrak – farmaceutką i ekspertką w tworzeniu nowoczesnych formuł suplementów diety.
Coraz częściej mówi się, że farmaceuta staje się „osobą pierwszego kontaktu”. Skąd ta zmiana?
Dr n. med. Ewa Wietrak: Rzeczywiście, obserwujemy wyraźną zmianę zachowań pacjentów. W przypadku pierwszych, niepokojących sygnałów zdrowotnych wiele osób najpierw kieruje się do apteki, a nie do gabinetu lekarskiego. Farmaceuta jest łatwo dostępny, nie trzeba się rejestrować ani czekać na wizytę. Co ważne, może szybko przeprowadzić wstępny wywiad i udzielić praktycznych wskazówek. Dotyczy to szczególnie objawów widocznych „gołym okiem”, takich jak szara cera czy nasilone wypadanie włosów.
Dlaczego właśnie te objawy tak często stają się powodem pierwszej konsultacji w aptece?
Dr n. med. Ewa Wietrak: Bo są szybko zauważalne i trudne do zignorowania. Pacjent widzi w lustrze, że włosy wypadają bardziej niż zwykle, paznokcie stają się łamliwe. To często pierwsze sygnały możliwych niedoborów żywieniowych, przewlekłego stresu, przemęczenia, zmian hormonalnych albo nieprawidłowej diety. Nie zawsze są to objawy wymagające natychmiastowej wizyty lekarskiej, ale zdecydowanie skłaniają do zasięgnięcia porady i tu naturalnym miejscem staje się apteka.
Jak w takiej sytuacji wygląda rola farmaceuty?
Dr n. med. Ewa Wietrak: To już nie jest tylko wydanie produktu z półki. Farmaceuta powinien przeprowadzić krótki wywiad i ocenić sytuację: zapytać o czas trwania objawów, dietę, styl życia, przyjmowane leki czy poziom stresu. Następnie może zaproponować odpowiednie postępowanie, na przykład wsparcie dietetyczne i pielęgnacyjne oraz, jeśli to zasadne, preparaty złożone wspierające kondycję włosów i skóry. W tej kategorii pacjenci często pytają o rozpoznawalne produkty, takie jak Vitapil, Kerabione czy Merz Spezial.
Jednocześnie istotne jest podkreślenie, że suplement diety jest uzupełnieniem codziennego jadłospisu, a nie leczeniem choroby.
Co jeszcze powinno znaleźć się w takiej rekomendacji farmaceuty?
Dr n. med. Ewa Wietrak: Edukacja. Farmaceuta powinien wyjaśnić, kiedy można spodziewać się pierwszych efektów, jak długo prowadzić suplementację, dlaczego regularność ma znaczenie i dlaczego nie należy przekraczać zalecanych dawek. Powinien też wskazać, kiedy objawy wymagają już konsultacji lekarskiej i diagnostyki. To element odpowiedzialnego doradztwa.
Czy obszar dotyczący włosów i skóry jest dziś wymagający dla farmaceutów?
Dr n. med. Ewa Wietrak: Bardzo. To jedna z najbardziej dynamicznie rozwijających się kategorii w aptece. Pojawiają się nowe składniki, formuły i publikacje dotyczące ich roli fizjologicznej. Dlatego aktualna wiedza jest niezwykle ważna. Współczesny farmaceuta powinien rozumieć mechanizmy wypadania włosów, znać znaczenie witamin i mikroelementów oraz potrafić ocenić zasadność składu preparatów złożonych, na przykład takich jak Vitapil czy Solgar, a także odróżniać informacje merytoryczne od czysto marketingowych.
Co wynika z przeprowadzonego ogólnopolskiego badania opinii farmaceutów dotyczącego suplementacji?
Dr n. med. Ewa Wietrak: Badanie CAWI przeprowadzone na grupie 1427 farmaceutów pokazało kilka ciekawych trendów. Po pierwsze, rekomendacje coraz częściej opierają się na osobistym doświadczeniu farmaceuty z danym produktem. Jeśli farmaceuta stosował określony preparat i ma własne obserwacje, częściej jest skłonny go polecić.
Po drugie, duże znaczenie mają obserwacje użytkowników i przewidywalność stosowania.W badaniu szeroko analizowano doświadczenia z preparatem Vitapil klasyczna formuła. Z raportu wynika, że aż 59% ankietowanych farmaceutów miało okazję osobiście wypróbować ten produkt, z czego zdecydowana większość (45%) stosowała go przez minimum 2 miesiące. To pokazuje, że profesjonaliści sami chętnie sięgają po tę markę. Co więcej, osoby mające takie własne doświadczenie z produktem częściej deklarowały gotowość do rekomendacji właśnie tego preparatu swoim pacjentom.
Co jeszcze wpływa na skłonność do rekomendowania konkretnych preparatów?
Dr n. med. Ewa Wietrak: Najwyżej oceniane są produkty o kompleksowym składzie, obecne na rynku od lat i postrzegane jako dobrze przebadane jakościowo. Te kryteria doskonale odzwierciedlają wyniki badania. Kiedy zapytaliśmy 579 farmaceutów, którzy stosowali Vitapil, który suplement na włosy poleciliby pacjentowi, suplement ten absolutnie zdominował zestawienie. Aż 93% badanych uznało go za preparat najbardziej kompleksowy, 89% za najlepiej przebadany, a 86% wskazało go jako najbardziej sprawdzony na rynku, z najdłuższą tradycją. Niezwykle ważna dla pacjentów jest też wygoda, a w tej kategorii Vitapil wybrało aż 97% farmaceutów. Choć w badaniu wskazywano również inne marki, takie jak Biotebal, Merz Spezial, Kerabione czy Solgar, to właśnie wiedza o bezkompromisowym składzie i przewadze lidera zwiększa pewność i rzetelność rekomendacji aptecznej.
Mówi się, że farmaceuta jest dziś „filtrem jakości” informacji. Co to znaczy w praktyce?
Dr n. med. Ewa Wietrak: Pacjent jest bombardowany przekazami marketingowymi. Farmaceuta pomaga oddzielić obietnice reklamowe od realnej wartości składu. Co fantastyczne, samo badanie udowodniło tę tezę, pokazując, że wysoka rekomendacja dla preparatów takich jak Vitapil absolutnie nie jest deklaracją marketingową, lecz wynika wprost z codziennej praktyki aptecznej oraz własnych obserwacji farmaceutów. Farmaceuta analizuje skład jakościowy i ilościowy, zasadność łączenia substancji oraz ich miejsce w suplementacji. Coraz częściej pacjent pyta: „dlaczego właśnie ten preparat?”. Rzetelna odpowiedź wymaga wiedzy i umiejętności jasnego komunikowania, bez przypisywania suplementom działania leczniczego.
W jakim kierunku rozwija się dziś rola farmaceuty?
Dr n. med. Ewa Wietrak: W kierunku doradcy zdrowia szczególnie w obszarze wczesnych, widocznych sygnałów pogorszenia kondycji organizmu, takich jak stan skóry i włosów. Im wyższy poziom wiedzy i im większe doświadczenie z konkretnymi preparatami, tym trafniejsza i pewniejsza rekomendacja dla pacjenta. Apteka staje się miejscem pierwszej, szybkiej i merytorycznej konsultacji i to jest bardzo wyraźny trend.
Dr n. med. Ewa Wietrak – farmaceutka, która naukowe zacięcie łączy z pasją do edukacji zdrowotnej. Specjalizuje się w opracowywaniu receptur suplementów diety, kładąc szczególny nacisk na jakość i etykę ich tworzenia. Jej naukowe zainteresowania koncentrują się wokół epigenetyki oraz właściwości mleka kobiecego, co czyni ją aktywną promotorką karmienia piersią i inicjatorką licznych projektów społecznych.
